Tussen Den Bosch en Eindhoven bezit Brabant Landschap zo’n 3.000 hectare natuur. Met als achtergrond de studie Bos- en Natuurbeheer beheert Mark Benders onder meer de buitenruimte rondom kasteel Heeswijk. Daarbij gaat het om de lanen, bossen, graslanden en akkers. Tijdens ons interview is een groenbedrijf bezig met het snoeien van de bomen langs de laan van de parkeerplaats naar het kasteel. Samenwonen met een (slodder)vos Op de vraag naar het aantal dassen in deze buurt zegt Mark: “Dat zijn er tientallen, schat ik. Ze hebben een rustige, droge plek nodig voor hun burcht. Dus een paar bomen bij elkaar en ze graven hun hol waar een paartje vaak met 3-4 jongen woont.” Rustig betekent vooral voorspelbaar, want dassen graven zelfs in spoordijken. Dat wordt toegelaten, zolang de treinen maar op tijd rijden. “Bijzonder is dat er soms ook een vos bij de das intrekt”, vertelt Mark. ”Dassen houden hun hol schoon, maken zelfs latrines om hun behoefte te doen, terwijl zo’n vos er van nature een potje van maakt. We hebben het woord ‘sloddervos’ niet voor niets. Deze vorm van samenwonen is echt een mysterie.” Neus aan de grond Wat eten dassen? Ik verkeerde in de veronderstelling dat het jagers zijn. “Dat zijn ze soms,” legt Mark uit. “Het zijn omnivoren en eten alles wat ze kunnen vinden. Sommige dieren zijn specialisten en dassen zijn opportunisten. Dus een kat eet alleen vers vlees, dat is een specialist. Net als bij een varken, staat bij een das werkelijk alles op het menu: op akkers halen ze maïs en ander pootgoed, ze graven naar larven en regenwormen en ze zien een nest met eieren van een weidevogel als een gedekte dis. Foerageren noemen we deze manier van eten verzamelen. Je ziet een das altijd lopen met zijn neus aan de grond, op zoek naar alles wat eetbaar is.” Het zijn een soort diesels De das is een marterachtige en familie van de bunzing en de wezel. In vergelijking met deze rappe, slanke jagers is een das een beetje lomp. Mark: ”Het zijn een soort diesels, niet heel snel, een beetje dommig en ze hebben overal lak aan. Ze hebben geen vijanden tegenwoordig, hoewel het nachtdieren zijn geworden, omdat er overdag te veel verstoring is door menselijke activiteiten. Ze houden vaste gewoonten aan, zodat er bijvoorbeeld wissels ontstaan: een paadje waar de das vaak overheen loopt.” Dassen zijn behoorlijk sterk en kunnen tot 80 cm lang worden (zonder staart). In de middeleeuwen lieten mensen de bonkige dassen vechten tegen honden en beren. Ook is er door de adel veel gejaagd op dassen. In zijn burcht is de das met zijn sterke BRABANTS LANDSCHAP Brabants Landschap werkt aan het behoud en de ontwikkeling van natuur, landschap en erfgoed in Brabant. De organisatie heeft ruim 19.000 hectare natuur in eigendom, zoals bossen, heide, graslanden en landgoederen. Ook het behoud van bijzonder gebouwd erfgoed, waaronder boerderijen, forten en kastelen, is een speerpunt. Iedereen kan Brabants Landschap steunen: bijvoorbeeld door beschermer te worden, te doneren aan het Natuurfonds Brabant, of vrijwilligerswerk te doen. brabantslandschap.nl/steun-ons TEKST Nandus van der Sluijs FOTOGRAFIE Harry Fiolet en Marijn Heuts VORMGEVING Danique van de Rakt klauwen en scherpe tanden in het voordeel. De teckel, die in het Duits oorspronkelijk dachshund heet, is speciaal gefokt om een das uit zijn hol te halen. Succesvol herstel “Het succes van de das heeft een paar oorzaken”, geeft Mark aan. “Net als de bever is de das zwaar beschermd en dat geldt niet alleen voor het dier, maar ook voor zijn leefgebied. Die bescherming is onder andere het werk van Jaap Dirkmaat, die in de jaren ’80 met zijn stichting Das&Boom alle mogelijke partijen heeft betrokken bij het herstel van de dassenpopulaties.“ “We noemen de das een cultuursoort, omdat hij goed meekan in het huidige landschap. Reeën, marters en bevers behoren daar ook toe. Deze dieren lukt het om in onze gecultiveerde omgeving van bossen, akkers, weiden en dorpen hun kostje bij elkaar te scharrelen. Deze flexibiliteit stelt hen in staat te overleven.” D’N HADEEJER - 25
RkJQdWJsaXNoZXIy MzM5NTg2Ng==